Rhodes Farm is Engelands grootste residentiële kliniek voor kinderen met eetstoornissen. In het kader van een reportage voor ‘The Observer’, verbleef Amelia Hill een week bij patiënten en staf van deze kliniek om uit te vissen hoe deze levensbedreigende aandoening behandeld wordt.
Amelia Hill The Observer, Sunday November 18 2007 Article history
Miranda werd vorige week acht jaar oud. Voor haar verjaardag namen haar ouders haar mee naar Pizzahut waar ze een stuk pizza en een ijsje at. Voor een ander kind wellicht de normaalste zaak ter wereld. Voor Miranda, een mijlpaal in haar jonge leven.
Drie maanden geleden woog de toen zevenjarige Miranda immers 11 kilo minder dan gezond was voor haar leeftijd en lengte, met een body mass index (BMI) van precies 12.5. Een BMI die lager ligt dan 18.5 wordt officieel beschouwd als ondergewicht. Toch weigerde Miranda om te eten of te drinken.
Ten einde raad stuurden haar ouders Simon and Joanna, haar naar Rhodes Farm in het noordelijke deel van Londen, Engelands eerste en grootste residentiële kliniek voor anorectische kinderen. Daar vernamen ze dat Miranda leed aan een emotionele stoornis die maakte dat ze voedsel vermeed. Een opname van vijf maanden was volgens de dokters aangewezen. De ouders kregen ook de boodschap mee dat het herstel van haar fysieke gezondheid slechts de aanloop zou zijn voor een veel heviger gevecht, met name het herstel van haar psychische gezondheid.
Vorige week bracht The Observer een bezoek aan de kliniek. Miranda probeerde uit te leggen hoe het voelde om aan een eetstoornis te lijden op zo’n jonge leeftijd. ‘Het lijkt wel of ik een klein duiveltje in mijn maag heb dat me telkens tegenhoudt als ik wil eten’ zei ze. Ze lag ineengekruld op de sofa met haar pluchen hond, Bonny, tegen zich aangedrukt. ‘Het duiveltje was sterker dan mij, maar nu wordt ik elke dag een beetje sterker. Het duiveltje wordt kleiner, en ik wordt groter en binnenkort is het helemaal weg.’
De meeste mensen kunnen er niet bij dat zo’n jong kind als Miranda aan een eetstoornis lijdt. Ze is nochtans allesbehalve het jongste kind dat door de dokters van Rhodes Farm van een gewisse dood werd gered. Een paar jaar geleden, behandelde dokter Dee Dawson, stichter en medisch hoofd van de kliniek, een zesjarig kind met al de typische symptomen van anorexia. Great Ormond Street krijgt zelfs jongere kinderen met andere varianten van eetstoornissen over de vloer
‘Het staat buiten kijf dat kinderen alsmaar op jongere leeftijd anorexia ontwikkelen, aldus Dawson. ‘Vroeger kregen wij zelden meisjes onder onze hoede die de puberteit nog niet bereikt hadden. Maar nu bestaat ongeveer 1/3 van ons patiëntenbestand uit jonge kinderen. De gemiddelde leeftijd waarop anorexia vroeger optrad was 16 jaar, maar die leeftijd daalt gestaag.
De twaalfjarige Natasha werd opgenomen in Rhodes Farm toen haar gewicht een kritiek punt bereikte. Zij zegt dat size zero modellen niets te maken hebben met haar eetstoornis. ‘Mijn klasgenootjes vertelden mij dat ik zo dun was als een lat, maar ik geloofde dat niet. Ik ging voor de spiegel staan en vond mezelf allesbehalve mager. En dan stop je met eten en nog voel je je te dik. Je weet dat anderen vinden dat je er uitziet als een skelet, maar zelf zie je dat niet.’
Anorexia nervosa zou naar verluidt één op de honderd schoolkinderen treffen, 10 procent daarvan zijn jongens. Onderzoek van regeringswege wees uit dat sinds 1990 het aantal nieuwe gevallen op scholen met 40 procent steeg, maar de oorzaak van de ziekte blijft een mysterie. De aandoening is in 6 tot 10 procent van de gevallen dodelijk; hetzij door uithongering, hetzij door zelfmoord. Eén derde van de overlevenden heeft aanhoudend nazorg nodig omdat hervallen veelvuldig voorkomt.
Sinds Dawson 18 jaar geleden het concept van residentiële opvang voor kinderen met eetstoornissen introduceerde, heeft Rhodes Farm al 2,000 kinderen behandeld Hun gewicht bij de opname bedroeg gemiddeld 67.75 procent van een gezond minimum lichaamsgewicht. De kinderen stonden vaak al met één been in het graf. Vreemd genoeg waren de meeste patiëntjes na 16 weken intensieve behandeling, gezond genoeg om naar huis te gaan. Maar ongeveer 16 procent van de kinderen die op Rhodes Farm behandeld wordt blijft worstelen met een de ziekte die hun leven ernstig ontwricht.
‘Het zijn doorgaans kinderen met een perfectionistische instelling die goed presteren op tal van terreinen, maar toch kampen met een gebrek aan zelfvertrouwen en een gering gevoel van eigenwaarde,” aldus Dawson. ‘Soms zijn het kinderen uit disfunctionele gezinnen die niet geleerd hebben hun emoties te uiten. Andere kinderen kregen van hun ouders niet de nodige ruimte om een eigen identiteit uit te bouwen. En verder zijn er de mishandelde of seksueel misbruikte kinderen die met een heleboel trauma’s en een chronisch gebrek aan zelfwaardering opgescheept zitten. Maar in feite is er geen gemeenschappelijke noemer. Heel wat kinderen komen uit normaal functionerende gezinnen waar er zo op het eerste gezicht geen vuiltje aan de lucht is.
The Observer kreeg alle faciliteiten om in de Rhodes kliniek inzicht te verwerven in een ziekte die meer patiënten doodt dan enig andere psychische aandoening. The Observer sprak met de meisjes en de ouders, woonde groepstherapieën bij en nam deel aan trainingscursussen voor dokters, verpleegsters en zorgverleners.
Een dag in Rhodes Farm begint twee keer per week op de weegschaal. Om te beletten dat de kinderen ‘tanken” – i.e. liters water drinken om te verbergen dat ze afvielen in plaats van bij te komen – worden de meisjes op willekeurige momenten tijdens de week gewogen. Die maatregel werd van kracht toen een meisje permanent blind werd aan één oog nadat ze vijf liter water dronk. Haar hersenen werden immers onomkeerbaar beschadigd door de overdaad aan vocht.
Het wegen is een angstaanjagend moment voor de kinderen. Als ze niet minstens één kilo per week aankomen, mogen ze niet deelnemen aan activiteiten zoals dansen en aerobics. Zo slagen ze er niet in de calorieën te verbranden die zij zo graag kwijt willen. Ook of ze tijdens het weekend naar huis mogen is gebonden aan strikte regels. En als ze er niet in slagen hun streefgewicht te bereiken, wordt de ontslagdatum onverbiddelijk uitgesteld.
Nog in pyjama gehuld wachten de meisjes gespannen op hun beurt. Sommige meisjes wenen, terwijl anderen er als verlamd bijzitten wachtend op het verdict. ‘Zijn ze meer bijgekomen dan hun lief is? Of mogen ze niet deelnemen aan de sportactiviteiten of een geplande uitstap omdat het vooropgezette doel niet werd bereikt.
Na het wegen zijn sommige meisjes ontroostbaar. Als ze verneemt dat ze de vereiste kilogram is bijgekomen, slaat een 14-jarig meisje zich voor het hoofd. ‘Ik haat elke gram die ik aankom. Ik walg van mezelf,’ fluitstert ze. ‘Ze dwingen me hier om te eten en ik haat hen al even erg. De maat is vol.’
De kinderen dwingen om te eten is de succesformule van Rhodes Farm. Ieder kind moet wekelijks één kilogram bijkomen tot het streefgewicht bereikt is dat bij het begin van de opname werd vastgelegd. Voor sommige kinderen betekent dat niet meer of minder dan dat ze 3,000 calorieën per dag moeten consumeren. Dagelijks zijn er drie gemeenschappelijke maaltijden en krijgt ieder kind twee tussendoortjes. Ieder kind dat weigert te eten wordt via sonde gevoed. De dreiging die daar van uitgaat is zo groot dat die draconische maatregel slechts zelden moet toegepast worden.
‘We willen voorkomen dat ze zich schuldig voelen om te eten, door hun de keuze uit handen te nemen’, aldus Dawson. De woorden ‘onderhandelen’ en ‘compromis’ staan niet in ons woordenboek, zeker niet als het over eten gaat. Eén van mijn patiënten noemde mij een ‘Obersturmführer’, misschien niet erg flatterend, maar het geeft wel een idee van het onverbiddelijke standpunt dat we innemen inzake het voeden van onze jonge patiënten’. ‘
Deze nul-tolerantie zorgt er voor dat tijdens de maaltijden de spanningen nog hoger oplopen dan tijdens de weegmomenten. Sommige kinderen krijgen toestemming om in een gemeenschappelijke keuken zonder toezicht te eten, maar de anderen zitten aan een lange tafel, en moeten hun bord leegeten binnen een bepaalde tijdslimiet en onder supervisie van tenminste twee verpleegsters.
Tina Fisher, psychiatrisch verpleegster en afdelingshoofd, beweert dat ze te veel gezien heeft om zich nog in de luren te laten leggen door de strapatsen die kinderen verzinnen om aan een gewichtstoename te ontsnappen. Zo zag zij hoe kinderen voedsel trachtten te verbergen door het in hun haar te smeren of het in hun ondergoed te verbergen. Anderen braakten onmiddellijk na de maaltijd alles weer uit in hun boekentas, zelfs al zat die vol met boeken. ‘Je mag dan al denken dat je ze geen minuut uit het oog verloren hebt tijdens de maaltijd, ze slagen er steeds weer in om voedsel onder hun stoel of elders in de eetzaal te verdonkeremanen’ voegt ze daar nog aan toe.
Om te voorkomen dat kinderen braken, overdreven bewegen of zichzelf verminken, is het hen niet toegestaan tijdens de dag naar hun kamer te gaan, tenzij om iets op te halen dat ze nodig hebben, en alleen maar met onze toestemming. De kinderen die zo in de greep van hun ziekte zijn, dat ze de regels niet kunnen respecteren staan 24 uur onder supervisie en mogen zelfs niet alleen naar het toilet.
Die verbodsbepalingen lijken misschien spartaans, maar de koppige volharding die zo typisch is voor anorexiapatiënten vraagt om een gedecideerde aanpak. De attitude van kinderen ten aanzien van voedsel is zo verstoord dat ze weigeren handcrème te gebruiken om niet via de huid calorieën op te nemen. Ze willen niet aan voedsel ruiken uit vrees dat op die manier via de neus calorieën in het lichaam komen. Een jongen weigerde om zijn moeder aan te raken, die tamelijk gezet was. Haar vet mocht zo maar eens in zijn lichaam sijpelen..
‘Je zou versteld staan van de truuks die kinderen verzinnen om slank te blijven,’ zegt ze. ‘Ze drukken zich op in bed om calorieën te verbranden. Ze spurten drie keer de kamer rond om de afstandsbediening op te pakken, of zetten het raam open terwijl ze in hun hemd staan, zodat hun lichaam harder moet werken om warm te blijven’
Twintig jaar geleden, dacht men dat anorexia enkel voorkwam bij blanke kinderen uit de midden-klasse. Nu komt anorexia in alle lagen van de bevolking voor, ongeacht sociale klasse of etnische origine. Hoe jonger de leeftijd waarop de ziekte toeslaat, hoe slechter de prognose: kinderen hebben een lager percentage aan lichaamsvet dan volwassenen, derhalve is het effect van anorexia bij hen snel en extreem: de korte termijn impact op kinderen manifesteert zich al binnen een paar weken. Als de uithongering een aanvang neemt voor de puberteit zullen de borsten, eileiders en baarmoeder van een meisje zich niet ontwikkelen. Anorexia op jonge leeftijd kan trouwens ook de groei verstoren
De lange termijn effecten zijn rampzalig en leiden soms tot onvruchtbaarheid en een totale groeistop. Dawson behandelde verschillende kinderen die – zelfs nadat ze drie jaar moeiteloos op hun streefgewicht bleven – nog niet menstrueerden. ‘Als de menstruatie bij een jong meisje stopt, verliezen haar botten dagelijks een hoeveelheid calcium. Dit verlies is nooit meer goed te maken, met andere woorden, de botten zullen nooit hun maximum densiteit bereiken. Ik ken een meisje dat amper een jaar niet meer menstrueerde, maar haar ontkalkte botten breken om de haverklap. Bij meisjes die voor hun puberteit door de aandoening getroffen worden, is het van vitaal belang dat ze terug op een normaal gewicht komen en hun puberteit bereiken vooraleer de schade permanent wordt’.
Bij gebrek aan een éénduidige wetenschappelijke verklaring voor de oorzaken van anorexia, zijn deskundigen enigszins aangewezen op nattevingerwerk, en kunnen zij voorlopig niet meer doen dan conclusies trekken uit de gemeenschappelijke karakteristieken van patiënten, – voornamelijk vrouwen met een obsessieve, perfectionistische instellling.
Dawson maakt zich zorgen over de hype die in de media ontstond over size zero modellen.
“Het is nochtans een mythe dat achter elke anorectische persoon een levensgroot trauma schuilgaat. Als een kind zich na verloop van tijd aandient voor een behandeling, is de oorzaak van de eetstoornis soms al opgelost of zelfs vergeten. De zeventienjarige Anna-Marie, bijvoorbeeld, kan niet zeggen waarom ze anorexia kreeg en zich uithongerde tot een skelet.” ‘Ik zou zelf graag klaarheid hebben omtrent de oorzaak van mijn ziekte, maar ik weet het gewoonweg niet, ‘ zegt ze. ‘Ik deed het niet bewust, maar misschien had het te maken met stress omdat ik in alles perfect wil zijn
‘Ironisch genoeg wilde ik eigenlijk geen gewicht verliezen. Ik was tevreden met mijn lichaam en schrok me een rolberoerte toen ik er als een skelet ging uitzien. Ik ben een logisch denkend mens en als ik merk hoe anorexia mijn leven domineert, overvalt mij een gevoel van paniek. Maar het is een vorm van escapisme, anorexia wordt geleidelijk aan je vriend, en schermt je af van al die dingen die je niet onder ogen wil zien.
De dokters van Rhodes Farm zijn soms ontzet over het aantal ouders dat niet in staat blijkt te zijn om op een adequate manier met de eetstoornis van hun kind om te gaan. ‘We blijven ons verbazen over die ouders die berusten in de ziekte van hun kind, uit vrees dat hun oogappel wegloopt of zelfmoord pleegt als ze drastisch ingrijpen.,’ aldus Dawson. ‘We ontmoeten voortdurend ouders die kostbare tijd van het leven van hun kinderen verspilden door hen telkens weer een laatste kans te geven en geloof te hechten aan hun belofte om terug te gaan eten.
Zelfs indien ouders medische hulp inroepen, wordt van hen verwacht dat ze zich niet al te zeer moeien met het eetpatroon. ‘Dit mag dan misschien de geijkte procedure zijn voor mondige en oudere patiënten,’ aldus Dawson, ‘maar kinderen moeten op een andere manier aangepakt worden. Anorectische kinderen kunnen sterven vooraleer zij inzien dat zij hulp nodig hebben,’
Heel wat ouders moeten strijd leveren met medische autoriteiten om de ernst van een ziekte zoals anorexia onder de aandacht te brengen, maar zelfs als ze een ziekenhuisopname voor hun kind in de wacht weten te slepen, is de keuze van behandeling maar beperkt. Anorectische kinderen kunnen maar in vier verschillende settings terecht: een pediatrische afdeling, een psychiatrische unit voor kinderen en adolescenten, een psychiatrische afdeling voor volwassenen of een gespecialiseerde afdeling zoals Rhodes Farm.
Hoewel ideaal voor een kind dat dringende medische hulp nodig heeft, zijn pediatrische afdelingen eigenlijk bedoeld voor kinderen met een kortstondige ziekte van algemene aard. Bovendien worden deze units gerund door verpleegsters algemene geneeskunde. Psychiatrische afdelingen voor kinderen hebben een gespecialiseerde staf maar nemen ook kinderen op met gestoord gedrag, wat maakt dat anorectische kinderen er vaak in de verdrukking komen.
The Royal College of Psychiatrists meent dat – indien mogelijk – ouders alles in het werk moeten stellen om hun kind op een gespecialiseerde afdeling geplaatst te krijgen. En de optie die ze tot elke prijs moeten afwimpelen is een plaatsje op een psychiatrische afdeling voor volwassenen.
Anna-Marie hoopt dat ze in de maand april – na een verblijf van 25 weken op Rhodes Farm – haar ontslag krijgt. ‘Ik wil zo graag terug gezond worden, maar het valt me nog steeds moeilijk om bij te komen in gewicht’, bekent ze schoorvoetend. ‘Maar ik wil per sé terug kuiltjes in mijn wangen krijgen.’ Ze toont me een foto van haar en haar zus net voor ze ziek werd. ‘Zie je, ik had echt leuke kuiltjes als ik lachte. Nu heb ik daar alleen maar een dun streepje, omdat mijn gezicht zo ingevallen is. Ik wil mijn guitige snoet terug!’
http://www.guardian.co.uk/society/2007/nov/18/health
Noot: niet in alle eetstoornisklinieken worden deze methodes of therapieën toegepast
Dana The 8 year old Anorexic
YouTube, video 1,2,3,4/7
zoekterm: Dana: the 8 year old anorexic
Mogelijke oorzaken van anorexia bij kinderen:
- kinderen die opgroeien in een probleemgezin lopen een groter risico om een eetstoornis te ontwikkelen. In een gezin waar seksueel misbruik of mishandeling aan de orde zijn zoekt het kind misschien zijn toevlucht tot een eetstoornis om een gevoel van controle te krijgen. Als het dan al geen controle heeft over hetgeen er met zijn/haar lichaam gebeurt tijdens het misbruik, zoekt het soelaas in een overdreven controle van gewicht en eetpatroon, Een zelf opgelegde vastenkuur kan ook een poging zijn om te verdwijnen om op die manier aan de pijn van het misbruik te ontsnappen.
- Kinderen ontwikkelen soms ook een eetstoornis om pijnlijke emoties te verdoven, vooral als ze opgroeien in een gezin waarin er een taboe rust op het uiten van emoties. Kinderen die dwangmatig eten gebruiken voedsel meestal om gevoelens van angst, verdriet, pijn, eenzaamheid, het hoofd te bieden. Als kinderen geen kans krijgen om die gevoelens te bespreken worden zij soms emotionele eters. Kinderen gebruiken voedsel ook als een emotionele fopspeen als de ouders te zeer in zichzelf opgaan om aandacht aan hen te besteden.
andere risicofactoren:
- ouders die zelf erg begaan zijn met hun uiterlijk en gewicht. Als de ouders constant op dieet staan en luidop kritiek leveren op het eigen lichaam, krijgt het kind de boodschap mee dat het uiterlijk erg belangrijk is. In sommige families verwarren ouders babyvet met overtollig vet en zetten zij hun kind op dieet. Dat is ronduit wreed. In andere families worden er verschillende regels gehanteerd voor jongens en meisjes. De jongens worden aangemoedigd om veel te eten zodat ze sterk en gespierd worden, terwijl meisjes ontmoedigd worden om een tweede keer op te scheppen of een dessertje te eten met het oog op een slank figuur. In deze wereld waarin de slankheidscultus hoogtij viert is het sowieso al moeilijk voor kinderen om van hun lichaam te houden en het te accepteren. Bijkomende kritiek van ouders op het uiterlijk of het gewicht kan dan ook nefast zijn.
- Ook de media doen hun best om ons er van te overtuigen dat slank zijn de sleutel is voor succes. Kinderen beginnen op steeds jongere leeftijd te streven naar het onbereikbare ideale lichaam dat de samenleving voorschrijft. Het helpt niet dat hun favoriete speeltje waarschijnlijk een barbiepop is. Barbie is wel een erg slecht rolmodel voor kinderen. Ze kijken naar haar en gaan geloven dat alle vrouwen op haar moeten lijken. Het is wachten op een nieuwe lichting poppen met diverse maten, afmetingen en kleuren om het tij te keren.
- Kinderen moeten zichzelf leren waarderen en accepteren. Een ouder moet een kind onvoorwaardelijke liefde geven. Je moet je kinderen aanmoedigen en steunen en hun een gevoel van eigenwaarde meegeven. Kinderen hebben er nood aan om te weten dat je trots op hen bent en dat je van hen houdt om wie ze zijn, niet om hoe ze er uitzien. Ouders moeten kinderen ook aanmoedigen om hun gevoelens te uiten, en – belangrijker nog – ouders moeten luisteren naar wat hun kinderen hun vertellen. Kinderen hebben nood aan ouders die aanwezig zijn in hun leven, ouders die hen speciale aandacht geven. Overbetrokkenheid en -bescherming kan evenwel schadelijk zijn. Je moet je kinderen de nodige privacy en ruimte gunnen, anders gaan ze misschien op zoek naar manieren om zelf controle over hun leven uit te oefenen (zoals het ontwikkelen van een eetstoornis, bv). Niet aanwezig zijn in het leven van je kind kan dan weer leiden tot gevoelens van eenzaamheid, van in de steek gelaten zijn. Soms zoeken kinderen dan troost in extreem eetgedrag.
Als je merkt dat je kind naar eten grijpt om zichzelf te troosten, ga dan de confrontatie aan. Praat met je kind en tracht uit te vissen waarop ze lopen te broeden. Problemen moeten krachtdadig aangepakt worden. Kritiek leveren op het gewicht of de lichaamsomvang van je kind is waarschijnlijk het slechtste dat je kan doen. Ouders die hameren op vermageren degraderen hun kind en maken het beschaamd. Dat is eerder contraproductief. Het zal alleen de zelfverachting doen toenemen en het kind er toe aanzetten om te eten om die negatieve gevoelens te compenseren.
- Ouders moeten een voorbeeld stellen voor hun kinderen, onder meer inzake gezonde eetgewoontes. Je mag ook nooit vergeten dat kinderen eten als ze honger hebben en stoppen met eten als ze verzadigd zijn. Dwing een kind niet om te eten als het daar geen zin in heeft. In veel gezinnen krijgen kinderen nog steeds tafelarrest als ze hun bord niet leegeten. Soms krijgen ze dan een hekel aan maaltijden en ontwikkelen ze een ongezonde attitude ten aanzien van voedsel.
Lichaamsbeweging verdient ook een plaatsje op onze overvolle agenda’s. Wij moeten onze kinderen aanmoedigen om regelmatig de beentjes uit te slaan. Ook hier kunnen ouders het goede voorbeeld geven door zelf te sporten of te fitnessen. Help je kinderen om sportieve activiteiten te ontdekken die het zelf leuk vindt of waarvan de hele familie kan genieten. Of het nu wandelen, fietsen, of voetballen is… kinderen moeten regelmatig aan lichaamsbeweging doen en minder tijd besteden aan passieve ontspanning zoals TV of videospelletjes. Zij moeten leren dat fysieke activiteit belangrijk is om een gezond lichaam te krijgen
Het is moeilijk voor kinderen om in deze maatschappij een gezond gevoel van eigenwaarde aan te kweken. Daarom is het zo belangrijk dat de ouders de kinderen geloof in zichzelf bijbrengen. Zij moeten weten dat ze belangrijk en waardevol zijn voor u. Kinderen moeten de boodschap meekrijgen dat het innerlijke belangrijker is dan het uiterlijk. Zij moeten leren dat je mensen accepteert om wie ze zijn en niet om hoe ze er uitzien en ze moeten trots zijn op zichzelf. Als een kind van zichzelf kan houden zoals het is, zal het minder aandrang voelen om het maatschappelijk slankheidsideaal na te streven.
http://www.mirror-mirror.org/child.htm
Documentaire Skinny Kids – kinderen en body image
The Telegraph: te jong om het woord anorexia te begrijpen
Last Updated: 12:01am BST 29/09/2008
Zelfs kinderen van acht jaar gaan soms in hongerstaking.
auteur: Cassandra Jardine
Net voordat haar dochter ziek werd, woonde Jackie Flicker een lezing bij. Iemand gaf daar een een beknopte beschrijving van mensen die vatbaar zijn voor anorexia. “Perfectionistisch, slim en eigenwijs, artistiek van instelling – Ik herinner mij nog dat ik dacht dat een aantal van die karakteristieken op het lijf van mijn dochter Byrony geschreven waren.
Omstreeks die tijd begon Byrony een afkeer te krijgen van snacks en andere calorieënbommen: koekjes, chips, allerhande fastfood. Toch legde haar moeder het verband niet.
Zoals zovelen dacht Jackie dat anorexia een ziekte was die vooral puberende jongeren trof. Het kwam niet in haar op dat haar dochter – die tenslotte nog maar een kind was – ook wel eens aan een eetstoornis zou kunnen lijden.
En op haar 11de maakte Byrony zich ook totaal geen zorgen over jongens of kleren, ze las geen tienertijdschriften waarin celebs bekritiseerd werden omwille van een te grote borstomvang.
“Ik had nog nooit van anorexia gehoord” zegt Byrony – die nu veertien is – terwijl ze met smaak in een sandwich tonijn bijt in een café in de buurt van haar huis in Exminster.
Maar onwetendheid is geen garantie dat kinderen vanaf 8 jaar geen eetstoornis kunnen ontwikkelen.
Het aantal kinderen, jonger dan 10, dat in een ziekenhuis wordt opgenomen is de voorbije twee jaar met bijna 50 procent toegenomen, en vorig jaar wees een studie uit dat 70 procent van de zeventienjarigen slanker wil worden. “Onze patiënten worden jonger en jonger” zegt Dr Dee Dawson, die op Rhodes Farm, een “hervoedings” afdeling voor jongeren onder de zeventien jaar runt.
Zij schuift de schuld van die verjongingstrend op boodschappen over gezond eten. “Wij krijgen de opdracht om dagelijks veel fruit en groenten te eten, om boter te mijden. Chocoladerepen worden uit de automaten op school geweerd. Kinderen pikken deze boodschappen op en beginnen met een dieet dat niet zelden escaleert tot een eetstoornis. Sommige kinderen sterven. Anderen stuiten de eigen groei en brengen op langere termijn hun gezondheid schade toe.”
Een documentaire van Channel 4 richtte de schijnwerpers op Dana, een achtjarig meisje dat een behandeling kreeg op Rhodes Farm. Ze moest één kilo per week bijkomen en stoppen met sporten tot ze een normaal gewicht bereikt had. Ook Byrony – die twee jaar geleden afscheid nam van Rhodes Farm maakte haar opwachting in het programma.
“Het begon met gewoon een aantal dingen uit mijn menu te schrappen,” zegt ze. Haar moeder beweert dat ze zich eigenlijk geen zorgen maakte toen Byrony stopte met snoepen, maar toen ze merkte dat haar dochter twee maanden na pasen nog steeds haar paaseieren niet had opgegeten ging er bij haar een alarmbel rinkelen.”
Jackie kan zichzelf nu wel voor het hoofd slaan, want als gewezen pediatrisch verpleegster was ze goed geplaatst om de symptomen van een aanstormende eetstoornis te herkennen. Toch had ze er een jaar voor nodig om te aanvaarden dat haar dochter aan anorexia leed.
Toen dat woord voor de eerste keer viel ten huize Flicker was Byrony al zo vermagerd, dat ze nauwelijks nog op haar benen kon staan. In plaats van uit haar kleren te groeien, moest ze alsmaar kleinere maatjes kopen. De oude Byrony – een welopgevoed en inschikkelijk kind – verdween en een ‘monster’ kwam in haar plaats.
“De huisdokter raadde mij aan om vastberaden, maar niet al te confronterend te zijn” zegt Jackie, “maar dat was onmogelijk, het zat er steeds bovenarms op als ik probeerde haar eetgedrag in gezondere banen te leiden. Ze kneep en krabde mij. Soms zag ik in dat trieste, getormenteerde kind de oude Byrony, maar tien minuten later veranderde ze weer in een onherkenbaar secreet.”
“Ik was helemaal niet dol op dat skeletachtige uiterlijk, maar ik wilde toch niet dikker worden,” zegt Byrony. “Ik genoot nog wel van mama’s kookkunsten, maar ik kon mezelf er niet toe brengen om meer te eten omdat een stemmetje in mijn hoofd me dat verbood.
Ik voelde me vreselijk en kon het gezelschap van mijn vrienden niet meer verdragen. Ik had geen energie meer, en had het aldoor koud, ik kon hun tempo niet meer bijbenen.”
De hele familie ging in therapie. “Ik had er een hekel aan,” zegt Byrony. “Ik ging er vandoor of begon een boek te lezen tijdens die gezinssessies.” Ambulante behandeling bracht ook weinig aarde aan de dijk, maar toen haar hartritme en bloeddruk onrustwekkend de diepte indoken, werd Byrony opgenomen op een afdeling algemene pediatrie.
Daar ging ze er zienderogen op achteruit. “Ze wou niks eten,” zegt Jackie. “Ze vertelde me dat ze wilde sterven en dat het allemaal mijn schuld was omdat ik haar gedwongen had om zich te laten opnemen. Toen ze zes weken later ontslagen werd was ze nog twee kilo afgevallen.”
“Ik wilde niet echt sterven,” zegt Byrony, “maar op dat ogenblik leek het mij nog de enige uitweg.”Haar moeder was er van overtuigd dat Byrony terug moest leren eten. Ze stuurde haar naar Rhodes Farm, in het noorden van Londen, een van de weinige ziekenhuizen die jonge anorexialijders behandelt.
Opgericht door Dawson In 1990, en berucht om zijn strenge principes, is Rhodes Farm een begrip in Engeland. Een verblijf kost £350 per dag – minder dan een ziekenhuisbed, maar omdat de kliniek buiten Devon ligt, tekenden de gezondheidsautoriteiten aanvankelijk bezwaar aan.
Maar toen Byrony éénmaal daar was, en de mogelijkheden om te kiezen wegvielen, volgde ze de regels van het spel. Ze verorberde netjes de drie maaltijden per dag die door Dawson werden vooropgesteld. Dawson heeft een aparte kijk op gezonde voeding voor kinderen: ’sla en vetvrije yoghurt zijn voor hen niet de aangewezen voedingsproducten; zij hebben calorieën en proteïnen nodig voor de groei’, beweert ze.
Telkens als ze naar huis belde, schold Byrony haar moeder de huid vol, maar toen ze begon bij te komen werd het anorectische stemmetje in haar hoofd zwakker. Ze deed er ongeveer zes maanden over, maar bij haar ontslag in November 2006, woog ze 44kg, dat was 19 kilo meer dan bij het begin van de opname. “Ik voelde me zo goed dat ik de hele weg naar huis weende,” zegt ze.
Eén derde van de patiënten van Rhodes Farm is na de behandeling genezen, één derde overwint de ziekte na nog ongeveer een jaar en één derde vecht een leven lang met zijn/haar eetstoornis. Byrony was successful, omdat zij en haar familieleden de confrontatie met de onderliggende problemen aangingen, daar is Jackie van overtuigd
Byrony’s ouders scheidden toen ze nog een baby was. Op het ogenblik dat ze ziek werd hadden ze allebei een nieuwe partner, de vriendin van haar vader was zelfs een aantal maanden zwanger.
“Het was voor Byrony moeilijk om dat allemaal te behappen – daar kwam nog bij dat ik een voltijds werkende alleenstaande moeder was en niet altijd tijd had voor mijn kinderen” zegt Jackie. “anorexia is een manier om met onaangename gevoelens in het reine te komen.”
“De hele familie, Byrony’s oudere broer incluis, begon over onderhuidse spanningen te praten, zo groeiden we geleidelijk aan naar elkaar toe.”
“Ik voel me veel beter nu ik op een constructieve manier met mijn gevoelens kan omgaan,” zegt Byrony die bananenijs bestelt als toetje. “Ik ben wijzer geworden. Als het stemmetje ooit terugkomt weet ik wat ik moet doen. Ik vertel het aan mijn moeder.”
Jackie, van haar kant waarschuwt andere ouders met kinderen om goed uit te kijken. Zelfs een jong kind met gestoord eetgedrag kan voor de diagnose ‘anorexia’ in aanmerking komen.
http://www.telegraph.co.uk/health/main.jhtml?xml=/health/2008/09/29/hanorexia129.xml
[http://www.youtube.com/watch?v=JdizkMEfzJk]
