Orbach, Susie. 1986. Hunger Strike: The Anorectic’s Struggle as a Metaphor for Our Age. New York: W.W. Norton & Co.
Susie Orbach is a psychotherapist and writer. With Luise Eichenbaum she co-founded The Women’s Therapy Centre in London in 1976 and in 1981 The Women’s Therapy Centre Institute in New York. She lectures extensively in Europe and North America, is a visiting Professor at the London School of Economics, and has a practice seeing individuals and couples and consulting to organizations. She is a frequent contributor to newspapers and magazines, as well as to radio and television programmes.
REVIEW by Carla Rice
De media en experts zijn het er over eens: de onrealistische beelden van vrouwen die vandaag in de media het mooie weer maken werken eetstoornissen in de hand. Deze socio-culturele oorzaken van eetstoornissen worden door onderzoekers evenwel duidelijk onderscheiden van oorzaken die veeleer tot het persoonlijke domein behoren, zoals gebrekkige communicatie, rigiditeit, en een overbeschermende familie, het gevoel tekort te schieten en een lage zelfwaardering.
Hunger Strike: The Anorectic’s Struggle as a Metaphor for Our Age, een nieuw boek van de hand van de feministische psychotherapeute Susie Orbach, stelt vragen bij wat eerder al andere eetstoornissendeskundigen intrigeerde: waarom eetstoornispatiënten zich zo machteloos voelen en kampen met een gebrek aan zelfrespect.
Waarom hebben vrouwen als groep een gebrek aan zelfrespect? Orbach meent dat moeders als de dood zijn dat hun dochter sociaal gedumpt wordt. Daarom leren ze hen de kneepjes en truuks om ‘feminien’ te zijn. Jonge vrouwen leren om hun eigen emotionele noden te onderdrukken en verantwoordelijkheid op te nemen voor de noden van anderen. Zelfvervulling wordt bereikt door de goedkeuring te verwerven van anderen, en geeft derhalve slechts tijdelijk voldoening. Hoe een vrouw haar lichaam ziet, aldus Orbach, bepaalt grotendeels ook hoe ze zichzelf ziet; als ze haar lichaam in de kijker kan werken, dan wordt ze aanvaard. Op het eind van de rit, zegt Orbach, blijven vrouwen ontevreden, ontkennen ze hun noden en zijn ze niet toegerust met de psychologische instrumenten die nodig zijn om de eigen noden en wensen te exploreren, laat staan om er aan tegemoet te komen.
De toenemende sociale en politieke lippendienst aan het paradigma van nieuwe genderrollen gaf vrouwen de illusie dat hun keuzemogelijkheden legio zijn. In werkelijkheid, zegt Orbach, verwacht de maatschappij nog steeds van ‘ideale’ vrouwen dat zij hun noden onderdrukken. De anorect uit Orbachs’ metafoor begint een hongerstaking. Haar ontkenning van voedsel is een protest tegen deze tegenstrijdigheden in het hedendaagse vrouwelijke rolpatroon. Orbach gelooft dat de anorectische vrouw haar lichaam manipuleert in een poging een nieuw individu te creëren, één dat aanvaard zal worden en bepaalde rechten krijgt om emotioneel, spiritueel en anderszins aan zijn trekken te komen.
Hoewel Hunger Strike een sterk boek is, zijn er een aantal zwakke plekken. Soms is Orbach sensationeel, maar haar commentaren op bulimia zijn potentieel gevaarlijk. Orbach beweert dat het vaak om een ’sociaal gebeuren’ gaat, waarbij vrouwelijke studenten samenkomen, zichzelf volproppen en dan weer tot de dagelijkse routine overgaan. Voor velen is het geen verslavende gewoonte, concludeert ze, maar één die vrij gemakkelijk weer afgelegd wordt. Onderzoek dat tot dusver werd verricht deelt deze opinie niet.
Orbach’s uitgangspunt, waarbij ze anorexia vergelijkt met een hongerstaking, linkt de emotionele oorzaken van eetstoornissen aan de psycho-sociale ontwikkeling van alle vrouwen en de problemen die iedere vrouw ondervindt bij haar pogingen om in haar genderrol te passen.
