Mijn lievelingsboeken

Ik heb een vriend die vroeger een stevige boon voor mij had. Dat leidde ik tenminste af uit de verbetenheid waarmee hij mijn deur platliep. Mijn deur hing altijd uit de hengsels. Hij wilde ook altijd mijn handtas dragen. En mijn bril oppoetsen. En mijn beugel aanspannen. Genereus en empatisch als ik was liet ik hem natuurlijk zijn gang gaan. En de natuur ook, als je begrijpt wat ik bedoel. Tot hij op een ochtend, nadat hij mij in bijbelse zin bekend had, ook nog een profane bekentenis deed. Hij had namelijk een scheve schaats gereden. Nu vind ik schaatsen een moeilijke discipline, die als vanzelf tot deviant gedrag leidt. Zo had ik bijvoorbeeld alle begrip voor het bochtige Bollywoodgekronkel dat Els De Scheppers in Stars On Ice ten beste gaf. Een schaats is een wankel been om op te staan. Maar een bed geurend naar wildvreemd oestrogeen. Dat was één brug te ver. De liefde vloog terstond het raam uit maar de vriendschap bleek resistent.

Die vriend nu, is een cultuurminnaar. Hij laaft zich met bulimische gretigheid aan de letteren en hanteert het penseel als een verfijnd pointillist. Maar ook qua présence doet hij zijn uiterste best. Hij rolt met de huig r als een Tibetaanse gebedsmolen en staart diepzinnig in het ijle om zich het air van beslagen Parnassusganger aan te meten. Namedropping is zijn stokpaardje. Hij heeft het over zijn vriend Stijn Vranken, pocht dat hij getafeld heeft met Herman Brusselmans en deelt naar eigen zeggen een auto met Panamarenko. In de Provence heeft hij uiteraard een time-sharing villaatje met Hugo Claus. Mij vindt hij veeleer een cultubeet, een proleet die ternauwernood een Picasso van een Matisse kan onderscheiden. En omdat hij – net zoals Gramsci – van mening is dat je de ziel van een ontaarde via de schone konsten moet bereiken, wil hij mij af en toe laten meevibreren op het innerlijke harpspel van een artistiek productontwikkelaar.

Vorig weekend was het dus weer zover. Heel Antwerpen stond in het teken van Willem Elsschot, en vriendlief vond het ogenblik rijp om mij met mijn cultureel erfgoed en zijn arty farty vriendjes te confronteren. In vol ornaat maakte hij zijn opwachting. Hij dwong mij in een paarse jumpsuit, legde een zilveren boa rond mijn nek -kwestie van vestimentair niet uit de band te springen – en sleepte mij mee naar het Mechelseplein, het zenuwcentrum van het gebeuren. Inwendig verheugde hij zich duidelijk op de beschavingsmissie die te gebeuren stond. Hij zou mij een poepje van Elsschots’ eigenzinnige stijlfiguren laten ruiken, mij de diepere beweegredenen van zijn Bormsgedicht openbaren, de misogyne natuur van zijn gedicht ‘Het Huwelijk’ doen kung fu fighten met het apologetische gedicht ‘aan Fine’, kortom, hij zou mij met zijn eruditie alle hoeken van het Mechelseplein laten zien.

Maar dat was buiten de waard gerekend. ‘Hi, Stefanie’, klonk het plots temidden van het gewoel. Het was Ida Dequeecker, voormalig lief van Robbe De Hert en kleindochter van Willem Elsschot, die ik nog kende van haar militante periode bij de vredesbeweging. In die tijd zette zij met haar ravissante schoonheid het proletarisch voetvolk in vuur en vlam. In het andere geval drukte zij in vochtige kelders en op een vooroorlogse drukpers pamfletten voor het maatschappelijk project van de trotskisten. ‘Gaan we samen een terrasje doen?’ vroeg ze terloops. Vriendlief was duidelijk van zijn melk. Daar gingen zijn führerambities. Een dergelijk naturel in het Elsschotkennen had hij in mij niet gezien. Sindsdien heeft hij terug een boon voor mij en verlang ik terug naar het statuut van prolete.

En nooit komt hij van mij te weten dat ik vrijwel alle boeken van Elsschot verslonden heb, dat ik vind dat hij posthuum de nobelprijs literatuur moet krijgen voor zijn gedicht ‘het huwelijk’, dat Laarmans en Boormans model stonden voor mijn partnerkeuze (helaas), dat ik ooit een scriptie schreef over het minimalisme in Elsschots’ kunst.

Een gegeven vriend sla je nu eenmaal niet voor de bek.

Boeken waar ik het warm en koud van kreeg

De idioot (Dostojewski)

Schuld en boete (Dostojewski)

De gebroeders Karamazow (Dostojewski)

Hoe het groeide (Knut Hamsun)

Lolita (Nabokov)

De geverfde vogel (Kosinski)

Dode zielen (Gogol)

The moonstone (Wilkie Collins)

De Kapellekensbaan, Daens, De geuzen, Jan De Lichte (Boontje)

Lijmen en het Been (Elsschot)

De helaasheid der dingen (D. Verhulst)

De Avonden (Gerard Reve)

Bartje & Hilde (Anne De Vries)

Houtekiet (G. Walschap)

Honderd jaar eenzaamheid (Marquez)

Paula & The house of spirits (I. Allende)

Steppenwolf , Narcissus & Goldmund, Demian (Hesse)

Haus ohne Hüter (H. Böll)

Een man & Niente e così sia vert (Oriana Fallaci)

Vigdis Gunnars dochter & Kristin Lavrans dochter (Sigrid Undset)

The Power and the Glory (Graham Greene)

For whom the bell tolls & The sun also rises & A farewell to arms & The old man and the sea (Hemingway)

Sanctuary & Light in august & The sound and the fury (Faulkner)

The catcher in the rye (Salinger)

The Great Gatsby & Tender is the night (Fitzgerald)

Hommage to Cataluna & Down and out in London & Paris (Orwell)

Wait until spring Bandini (Fante)

Women in love & Sons and lovers (D. H. Lawrence)

The grapes of wrath (Steinbeck)

Oblomow (Gontscharow)

Gargantua en Pantagruel (Rabelais)

La chair et le sang & Le Nœud de vipères (Mauriac)

Les particules élémentaires (Houellebecq)

Reis naar het einde van de nacht (Céline)

A la recherche du temps perdu (Proust)

Les miserables & Notre Dame de Paris (Hugo)

Oliver Twist, A Christmas Carol, David Copperfield (Dickens)

Heart of darkness (Conrad)

Wuthering heights (E. Bronte)

Jane Eyre (C. Bronte)

Mrs. Dalloway & To the lighthouse (Virginia Woolf)

The Assistant (Malamud)

Atonement (McEwan)

On the road (Kerouac)

Catch-22 (Heller)

The golden notebook (Lessing)

The heart is a lonely hunter (Mc cullers)

Portnoy’s klacht (Roth)

Ragtime (Doctorow)

To kill a mockingbird (Lee)

Under the volcano (Lowry)

White teeth (Zadie Smith)

Native son (Wright)

Things Fall Apart (Chinua Achebe)

Berlin Alexanderplatz (Alfred Doblin)

Madame Bovary (Flaubert)

Gypsy Ballads (Frederico Garcia Lorca)

De gebroeders Leeuwenhart (Lindgren)

The Orchard (Sheikh Musharrif ud-din Sadi)

l’ Etranger (Camus)

The picture of Dorian Gray (Oscar Wilde)

De gifhouten bijbel (Barbara Kingsolver)

I.M. (Connie Palmen)

De wetten (Connie Palmen)

De vriendschap (Connie Palmen)…..